Ông không biết chút gì về môn hội hoạ hết, nhưng ông cứ vẽ càn cho óc khỏi phải lo lắng. Tôi lo sợ lắm, viết di chúc rồi nằm đợi chết. Cách đây ít lâu, tôi có dịp gặp ông Robert Mayard Hutchinson, Hiệu trưởng Đại Học đường Chicago.
Nắm 1928, khi ông đang làm ứng cử viên của đảng dân chủ trong cuộc tuyển cử Tổng thống, sáu Đại học đường- trong số đó có hai Đại học đường Columbia và Harward - đã ban những bằng danh dự cao nhất cho ông một người chưa học hết cấp sơ đẳng! Luôn luôn má tôi bảo phải "ăn chắc mặc dầy". Chỉ làm việc không ngừng, cũng đủ cho nỗi lo âu phải tiêu tan.
Chưa bao giờ tôi thấy một người vị tha hoặc sung sướng hơn ông ta". Viên y sĩ nhà nước đến khám nghiệm tử thi, tuyên bố ông đứt mạch máu vì "thịnh nộ". Tinh thần của thuỷ thủ cao hơn.
Rồi thì sao? Khi ông Lincoln nghe người ta mách, ông bình tĩnh đáp: "Nếu ông Stanton bảo tôi là một thằng điên thì có lẽ tôi điên thật. Chứng viêm tĩnh mạch bạo phát, chân bà tóp lại, đau đớn vô cùng, đến nỗi y sĩ phải quyết định cưa bỏ. Tri thức chị sẽ phát triển và chị sẽ trở nên thành thực sự với chị sau mười tháng đó hơn là sau hai mươi lăm năm chị đã sống".
(Hồi trước, mỗi hội viên đề nghị một giải pháp và một hội viên khác chỉ trích giải pháp đó. Kinh nghiệm đó dạy tôi một bài học mà không bao giờ tôi quên. Quả vậy, sàn cứng làm cho xương sống bớt mỏi.
Điều ấy rất tự nhiên. Họ vui vẻ về chịu hết mọi sự nguy hiểm, khổ sở vì thời tiết lạnh tới 45 độ dưới số không. Ông ta cho chúng tôi hay rằng nó là giống vật khoẻ nhất Tây bán cầu, ngoài trông giống trâu và, có lẽ, ngoài giống gấu Kadiak.
Có một ngạn ngữ nói rằng một người mà bị kẻ khác phạm tới cách nào cũng không nổi nóng được, thì là người ngu. Nhưng thật ra, chính người ấy phải là một nhà hiền triết. Ông khổ công tra cứu đến nỗi chẳng thấy mấy lúc ông đã có thể diễn thuyệt và thảo luận về những vấn đề đó, dù không lúc nào ông rời chiếc ghế có bánh xe.
Tôi đáp: "Cho gió khỏi lọt". Ông có chia tiền cho họ không? Không. Tôi đi bộ non hai cây số để tới trường học, chỉ có mỗi một lớp.
Lời đó bây giờ cũng vẫn đúng như 18 thế kỷ trước, khi Marc Aurele viết, lần đầu tiên trong cuốn Trầm tư của ngài: "Tinh thần ta ra sao thì đời ta như vậy". Hình như có vài người tài xế của chúng ta ăn bớt - mà tôi không hay - số xăng phải giao cho các thân chủ để bán lại cho các "khách hàng" chợ đen của họ. Dù không tiền trả chủ khách sạn, tôi cũng sung sướng.
Đừng xử sự theo lối thông thường, theo xúc động của bạn. Phải quyết định ngay sau khi đã cân nhắc tất cả những sự kiện. Đã có Ngài lo rồi thì mọi sự hoàn thiện hết.